Kısa tanımSerebral palsili çocukların oturma, yürüme ve hareket biçimini beş düzeyde sınıflandıran sistem; düzey, bir yetenek notu değil işlev tanımıdır.
GMFCS, serebral palsili çocukların oturma, yer değiştirme ve yürüme becerilerini beş düzeyde sınıflandıran bir sistemdir. Açılımı "Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi"dir. Birinci düzeydeki çocuk kısıtlama olmadan yürür; beşinci düzeydeki çocuk hareket için tekerlekli sandalyeye ve başkasının yardımına gereksinim duyar. Aradaki düzeyler yardımcı araçla ya da araçsız yürümeyi, kısıtlı yürümeyi ve destekli oturmayı tanımlar.
Beş düzey kısaca
| Düzey | Çocuğun hareket biçimi |
|---|---|
| I | Kısıtlama olmadan yürür |
| II | Kısıtlamalarla yürür |
| III | Elde tutulan bir yürüme yardımcısıyla (ör. yürüteç, koltuk değneği) yürür |
| IV | Kendi başına hareketi kısıtlıdır; akülü tekerlekli sandalye kullanabilir |
| V | Elle itilen tekerlekli sandalyede taşınır |
Tablodaki tanımlar 6–12 yaş grubu içindir; sistemde her yaş bandının ayrı tanımı vardır (Palisano ve ark., 2008).
Fizyoterapide nasıl kullanılır?
Sistem, çocuğun ne yapamadığını değil gündelik ortamında nasıl hareket ettiğini anlatır. Geliştirildiği çalışma, düzeylerin değerlendiriciler arasında güvenilir biçimde atanabildiğini gösterdi; genişletilmiş sürüm yaş aralığını 18'e kadar taşıyıp her yaş bandı için ayrı tanım ekledi. Sınıflandırma hekim ya da deneyimli bir fizyoterapist tarafından gözlem ve aile görüşmesiyle yapılır; tanıyı koyan ve sınıflandırmayı raporlayan hekimdir.
Fizyoterapist düzeyi, hedefleri gerçekçi kurmak ve aileyle ortak dil oluşturmak için kullanır. Düzey, hangi müdahalelerin öncelikli olacağını da etkiler: serebral palside müdahalelerin kanıtını derleyen sistematik inceleme, hedefe yönelik ve göreve özgü eğitim, kuvvet çalışması ve ev programlarını etkili bulunan yaklaşımlar arasında sayıyor. Aile katılımının programın parçası olduğu bu süreç pediatrik rehabilitasyon sayfasında anlatılır.
Sık karıştırılanlar
GMFCS bir başarı notu değildir ve düzeyler arasında "ilerleme" beklenmez; sistem, çocuğun zaman içinde görece kararlı kalan işlev düzeyini tanımlar. Zekâ, konuşma ya da el becerisi hakkında bilgi vermez; el işlevi için ayrı sınıflandırmalar vardır. Yürüteç ya da ortez kullanmak düzeyi "düşürmez"; sistem çocuğun kullandığı araçla birlikte değerlendirir.
Aileler düzeyi öğrendiklerinde endişelenebilir. Düzey bir sınır değil, planlamanın başlangıç noktasıdır; sorularınızı çocuğunuzu izleyen hekime ve fizyoterapiste iletebilirsiniz.
Kaynaklar
- Palisano R ve ark. (1997). Development and reliability of a system to classify gross motor function in children with cerebral palsy. Dev Med Child Neurol (yeni sekmede açılır)
- Palisano RJ ve ark. (2008). Content validity of the expanded and revised Gross Motor Function Classification System. Dev Med Child Neurol (yeni sekmede açılır)
- Novak I ve ark. (2020). State of the evidence traffic lights 2019: systematic review of interventions for preventing and treating children with cerebral palsy. Curr Neurol Neurosci Rep (yeni sekmede açılır)
Son güncelleme: · İlk yayın: 3 Ekim 2026