Kısa tanımZorlu nefes verme sırasında akciğerden çıkan hava miktarını ve hızını ölçen solunum fonksiyon testi; FEV1 ve FVC başlıca değerleridir.
Spirometri, derin bir nefes alıp olabildiğince hızlı ve uzun üflerken akciğerlerden çıkan hava miktarını ve çıkış hızını ölçen solunum fonksiyon testidir. Kişi burnu kapalı biçimde bir ağızlığa üfler; cihaz hacim ve akım eğrisini kaydeder. Test birkaç kez tekrarlanır ve kabul edilebilir denemelerin en yüksek değeri alınır.
Fizyoterapide nasıl kullanılır?
Raporlarda en sık iki değer görülür. FEV1, zorlu nefes vermenin ilk saniyesinde çıkan hava miktarıdır; FVC ise tümüyle çıkarılabilen toplam hacim. İkisinin oranı hava yollarının daralıp daralmadığı konusunda hekime bilgi verir. Amerikan ve Avrupa solunum derneklerinin ortak teknik bildirisi, testin nasıl yapılacağını, kabul edilebilir bir denemenin ölçütlerini ve sonuçların referans değerlerle karşılaştırılmasını standartlaştırır.
Testi isteyen ve yorumlayan hekimdir; tanı spirometriyle birlikte klinik değerlendirmeye dayanır. Fizyoterapist bu sonucu, pulmoner rehabilitasyon programını planlarken hastalığın ağırlığı hakkında bir çerçeve olarak kullanır. Ancak uluslararası bildiriler, egzersiz kapasitesi ve günlük yaşamdaki nefes darlığının spirometri değeriyle her zaman örtüşmediğini vurgular: FEV1 düşük olan iki kişi çok farklı yürüme mesafelerine sahip olabilir. Programın ilerlemesi bu yüzden spirometriden çok yürüme testi ve nefes darlığı ölçekleriyle izlenir.
Sık karıştırılanlar
Spirometri kandaki oksijeni ölçmez; o iş oksijen satürasyonu ölçümünün alanıdır. Egzersiz kapasitesini doğrudan gösteren test ise altı dakika yürüme testidir. Rehabilitasyon programı spirometri değerlerini belirgin ölçüde değiştirmeyi hedeflemez; hedef, aynı akciğerle daha fazlasını yapabilmektir.
Yakın zamanda göğüs ya da karın ameliyatı geçirenlerde ve bazı kalp sorunlarında testin zamanlamasına hekim karar verir.
Kaynaklar
- Graham BL ve ark. (2019). Standardization of Spirometry 2019 Update. An Official American Thoracic Society and European Respiratory Society Technical Statement. Am J Respir Crit Care Med (yeni sekmede açılır)
- Spruit MA ve ark. (2013). An official ATS/ERS statement: key concepts and advances in pulmonary rehabilitation. Am J Respir Crit Care Med (yeni sekmede açılır)
Son güncelleme: · İlk yayın: 3 Ekim 2026