Bağlarbaşı Mahallesi, Vatan Caddesi No: 31/A, 77200 Merkez / YalovaVatan Cd. No: 31/A · Yalova Merkez Hafta içi 09:00–19:00 · Cumartesi 09:00–15:00
Randevu al

Kategori: Spor Yaralanmaları

Yüzücü omzu: yüzenlerde omuz ağrısı

Yüzenlerde omuz ağrısı çoğunlukla tekrar eden baş üstü hareketin yükü, teknik ve omuz çevresi kas dengesiyle birlikte düşünülür. Yazı, kanıtın nerede sınırlı olduğunu da söyler.

Bu sayfada
  1. Yüzücü omzu neden gelişir?
  2. Kanıt ne diyor?
  3. Omuz ağrısı olan yüzücü ilk ne yapmalı?
  4. Kanıt egzersiz hakkında ne söylüyor?
  5. Kuvvet ve kas dengesi çalışması nasıl görünür?
  6. Kanıtın sınırlı olduğu yerler
  7. Yanlış bilinenler
  8. Ne zaman hekime başvurmalı?
  9. Sık Sorulan Sorular

Yüzücü omzu, yüzenlerde görülen omuz ağrısına verilen halk adıdır; tıbbi bir tanı adı değildir. Çoğu zaman tekrar eden baş üstü kol hareketinin omuz çevresindeki tendon ve yumuşak dokulara bindirdiği yükle, o yükü karşılayan kas dengesiyle ilgili olur. Ağrının kaynağını hekim belirler. Bu yazı, antrenman yükü, teknik ve kas dengesi üçgeninde fizyoterapi gözüyle neye bakıldığını anlatır.

Yüzücülere özgü randomize araştırma kaynak havuzumuzda sınırlı; elimizde gözlemsel çalışmalar ve risk etkeni derlemeleri var. Aşağıdaki çerçeve bunlara, baş üstü sporcular ve rotator manşet tendinopatisi (omuz tendonunun yüklenmeye bağlı sorunu) kılavuzlarına ve genel yük yönetimi ilkesine dayanır; hangi noktada kanıta, hangi noktada klinik akıl yürütmeye dayandığımızı ayrı ayrı belirteceğiz.

Yüzücü omzu neden gelişir?

Yüzücü omzu, omuz ekleminin ve çevresindeki tendonların, kaldırabildiğinden daha fazla tekrarlı yükle karşılaşması sonucu gelişen ağrı tablosudur. Yüzmede kol, her kulaçta baş üstüne çıkar, suyun direncine karşı çeker ve geri döner. Bu döngü bir antrenmanda çok sayıda tekrarlanır; omuz için asıl mesele hareketin kendisi değil, tekrar sayısı ile toparlanma arasındaki oran olur.

Omuz ağrısına katkıda bulunabilen üç etken birlikte ele alınır.

  • Antrenman yükü: hacim, yoğunluk ve haftalık düzen. Yük birkaç hafta içinde belirgin arttıysa (sezon başı, kamp dönemi, yeni bir yüzme programı), omuz bunu yakalayamayabilir.
  • Teknik: kolun suya girişi, çekiş ve nefes alma biçimi, gövde dönüşü. Teknik analiz antrenörün alanıdır; fizyoterapist antrenörün yerine geçmez, ancak hareketin hangi noktada ağrıyı kışkırttığını değerlendirmeye ekleyebilir.
  • Kas dengesi: omuz başını yerinde tutan rotator manşet ve kürek kemiğini (skapula) kontrol eden kaslar. Yüzücüde çekiş kasları sık çalıştığı için bu kasların kapasitesi ile omuzun arka kısmı ve kürek kemiği çevresi arasında dengesizlik oluşabilir. Bu bir olasılıktır; her yüzücüde var diye kabul edilmez, değerlendirmeyle bakılır.

Ağrı her zaman omuz kaynaklı da değildir. Boyundan ya da üst sırttan yayılan ağrı omuz gibi hissedilebilir. Bu ayrımı hekim ve fizyoterapi değerlendirmesi birlikte yapar.

Yüzücülerde yükün rolünü doğrudan ölçen bir çalışma var. Avustralya'da 80 genç elit yüzücünün incelendiği kesitsel çalışmada, MR ile saptanan supraspinatus tendinopatisi haftalık yüzme saati ve mesafesiyle anlamlı ilişki gösterdi; kulaç tercihiyle ilişki bulunmadı ve eklem gevşekliğinin ağrıyla ilişkisi zayıftı (Sein ve ark., 2010). Risk etkenlerini derleyen bir sistematik derleme ise hiçbir etken için yüksek kesinlik bulamadı; eklem gevşekliği ve instabilite, iç ve dış rotasyon özellikleri, geçmiş ağrı öyküsü ve yarışma düzeyi orta kesinlikte etkenlerdi (Hill ve ark., 2015).

Kanıt ne diyor?

Yüzücü omzunda kanıt iki kaynaktan beslenir: yüzücülerde yapılan gözlemsel çalışmalar ve omuz ağrısının genel kılavuzları.

Kılavuz önerileri ve kanıt derecesi

Derece sütunu çalışmaların tasarımını ve derlemelerin kendi kesinlik ifadelerini aktarır.

  • Elit yüzücülerde omuz ağrısı yaygındır; supraspinatus tendinopatisi haftalık yüzme saati ve mesafesiyle ilişkili, kulaç tercihiyle ilişkisizdir.

    Kesitsel çalışma, 80 yüzücüSein ve ark. 2010

  • Yüzücülerde omuz ağrısı için hiçbir risk etkeni yüksek kesinlikte değil; eklem gevşekliği ve instabilite, rotasyon özellikleri, geçmiş ağrı öyküsü ve yarışma düzeyi orta kesinlikte.

    Orta kesinlik (sayılan etkenler) / düşük kesinlik (diğerleri)Hill ve ark. 2015

  • Subakromiyal ağrı sendromu öncelikle cerrahi dışı yönetilmeli; egzersiz spesifik, düşük yoğunluklu ve yüksek sıklıkta olmalı; katı hareketsizleştirme önerilmez.

    Kılavuz önerisiHollanda Ortopedi Derneği kılavuzu 2014

  • Omuz ağrısında egzersiz lehine artan kanıt var; lazer, şok dalga ve ultrasonun etkisiz olduğuna dair orta düzey kanıt bulunuyor.

    Orta düzey kanıtPieters ve ark. 2020

  • İlerleyici egzersiz programı, tek seanslık fizyoterapist danışmanlığına üstün bulunmadı; kortikosteroid enjeksiyonu uzun vadede yarar sağlamadı.

    Randomize kontrollü çalışmaGRASP çalışması 2021

  • Rotator manşet tendinopatisinde tanı, cerrahi dışı bakım ve spora dönüş için güncel öneriler.

    Kılavuz önerisi (derece ayrıntısı kılavuzda)JOSPT kılavuzu 2025

Dereceler kaynağın kendi ölçeğiyle aktarılır; sayfa sonundaki kaynak listesinden izlenebilir.

Yarışmacı yüzücülerdeki yaralanma dağılımını ve önleme stratejilerini derleyen bir yazı da omuzun en sık etkilenen bölge olduğunu ve önleme programlarının yük yönetimi ile kuvvet çalışmasını birlikte ele alması gerektiğini vurgular (Wanivenhaus ve ark., 2012).

Omuz ağrısı olan yüzücü ilk ne yapmalı?

İlk adım, ağrıyı kışkırtan yükü fark etmek ve antrenörle birlikte geçici olarak ayarlamaktır; antrenmanı tamamen bırakmak her zaman gerekmez. Ağrı hafifse ve gece uykuyu bozmuyorsa çoğu kişi hacmi ya da belirli bir kulaç tarzını azaltarak devam eder. Ağrı artıyor, kolu kaldırırken keskinleşiyorsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Omuz ağrısını yönetmenin pratik adımları şöyle sıralanabilir:

  1. Ağrıyı not edin

    hangi kulaç, hangi mesafe, hangi antrenman gününde başladığını yazın; ağrı suda mı, sudan çıkınca mı, uykuda mı artıyor.

  2. Yükü geçici ayarlayın

    antrenörle birlikte hacmi ya da en çok ağrıtan egzersiz türünü azaltın; bir seferde tek değişkeni değiştirin.

  3. Hekim değerlendirmesi isteyin

    ağrı birkaç gün geçmiyor ya da kol kaldırmada güçlük varsa.

  4. Fizyoterapi değerlendirmesi

    omuz hareket açıklığı, rotator manşet ve skapula kuvveti ile kontrolü, boyun ve üst sırt hareketliliği değerlendirilir.

  5. Kademeli dönüş

    suya dönüş, ağrı ve işlev kriterlerine göre aşamalı yapılır; takvime göre değil, omzun tepkisine göre.

Hekim tanısı ve tedavi planı çerçevesinde, fizyoterapi omuz çevresi kuvveti ve yük toleransını artırmaya yönelik egzersiz temelli bir program olarak yürür. Yük planlamanın mantığı için koşuda yüklenme yönetimi yazısındaki ilkeler yüzme için de uyarlanabilir.

Kanıt egzersiz hakkında ne söylüyor?

Omuz tendon sorunlarında egzersiz, kılavuzların temel unsurudur; ancak hangi egzersizin kimde öne çıktığı konusunda kanıt tam değil. 2025 tarihli bir rotator manşet tendinopatisi kılavuzu, tanı, cerrahi dışı bakım ve rehabilitasyonu ve elit ile eğlence amaçlı sporcular için spora dönüşü kapsıyor (Desmeules ve ark., 2025). Omuz ağrısı için fizyoterapi girişimlerini derleyen güncelleme, egzersiz lehine artan kanıt olduğunu, lazer, şok dalga ve ultrason gibi yöntemlerin ise etkisiz olduğuna dair orta düzey kanıt bulunduğunu bildiriyor (Pieters ve ark., 2020).

Tendinopatide dış yükle yapılan direnç egzersizi ve günlükten daha seyrek sıklığın daha büyük etkiyle ilişkili bulunduğu bildirilmiştir (Pavlova ve ark., 2023). Bu, tendonun yüklenmeye adapte olduğunu ama toparlanmaya da zamana ihtiyaç duyduğunu düşündürür. Yine de bu sonuç tüm tendinopatileri kapsar; yüzücü omzu için özel bir doz önerisi değildir.

Dengeli bir not: İlerleyici egzersiz programını tek seanslık fizyoterapist danışmanlığıyla karşılaştıran büyük bir çalışmada egzersiz programı üstün bulunmadı ve kortikosteroid enjeksiyonunun uzun vadede yarar sağlamadığı görüldü (Hopewell ve ark., 2021). Çalışma yüzücülere değil, rotator manşet sorunu olan geniş bir gruba yapıldı. Anlamı, “yapılandırılmış egzersiz mutlaka daha iyi” demenin kanıtla örtüşmediği; açık bilgilendirmenin ve kişinin kendi yönetimini öğrenmesinin değerli olduğudur.

Cerrahi konusunda da ölçülü kalmak gerekir. Omuz üstündeki kemik çıkıntısı çevresinde yapılan sıkışma ameliyatının, yalnızca artroskopi yapılan plasebo ameliyata klinik açıdan anlamlı bir üstünlük göstermediği bildirilmiştir (Beard ve ark., 2018). Bu, ameliyat kararının hekime ait olduğunu ve çoğu durumda önce cerrahi dışı yaklaşımın denendiğini hatırlatır. Genel çerçeve için omuz sıkışma sendromu sayfasına bakabilirsiniz.

Kuvvet ve kas dengesi çalışması nasıl görünür?

Omuz kuvvet çalışması, rotator manşeti ve kürek kemiği kaslarını suyun dışında, kontrollü ve kademeli yüklemeye dayanır. Yüzücü bu çalışmayı yüzme antrenmanını bırakmadan, haftaya yaydığı bir ek program olarak yürütebilir.

Programın bileşenleri genellikle şunlardır:

  • Dışa dönme ve skapula çalışması (direnç bandı ya da hafif ağırlıkla)
  • Gövde ve kalça kuvveti: çekiş gücü yalnızca omuzdan gelmez, gövdeden de gelir
  • Üst sırt (torasik bölge) hareketliliği
  • Yüzme dışındaki baş üstü kuvvet işi, ağrı izin verdiği ölçüde
Kol kaldırmaÖnden görünümde kolun yana doğru kaldırıldığı ve kürek kemiğinin birlikte döndüğü şema.
Kol yukarı kalkarken kürek kemiği de döner; hareket yalnızca omuz ekleminden gelmez.

Her kulaçta kol baş üstüne çıkarken kürek kemiği de döner; hareket çalışması bu birlikteliği gösterir. Yüzücüde kuvvet çalışmasının hedeflerinden biri, kolu kaldıran kaslar kadar kürek kemiğini döndüren kasların da bu yükü paylaşmasıdır.

Dingirdan Gultekinler ve Bayrakcı Tunay (2025), baş üstü sporcularda üst ekstremite rotasyon testinin güvenirliğini inceledi; yani bu tür testlerin tekrarlanabilir ölçüm yaptığını gösterdi. Bu, omuz kapasitesinin sezon boyunca aynı testlerle takip edilebileceğine işaret eder; ancak bu çalışmanın yaralanma riskini öngördüğü anlamına gelmez.

Direnç bandı ile ev egzersizleri yazısı, kademeli yük artışının mantığını anlatır. Isınma için sakatlıktan korunmada ısınma programları yazısı da okunabilir.

Kanıtın sınırlı olduğu yerler

Bu yazıda anlatılan çerçevenin sınırlı kaldığı noktaları açıkça söyleyelim. Kulaç tekniğindeki hangi değişikliğin omuz ağrısını azalttığına dair yüzücülere özgü, kaynak havuzumuzda doğrulanmış bir araştırma yok. Antrenman hacmini “şu kadar” sınırlayan bir rakam da vermiyoruz, çünkü kaynaklı bir rakam yok. Yüzücü omzuna özgü bir önleme programının etkisi hakkında da yeterli bilgimiz yok.

Eldeki bilgi, tendinopati ve omuz ağrısı kılavuzlarından geliyor: yükün zaman içinde planlı artırılması, kuvvet çalışması ve yapılandırılmış bilgilendirme mantıklı bir çerçevedir. Bu çerçeve bireye göre uyarlanır.

Yanlış bilinenler

  • SanılanYüzücü omzu kötü kulaç tekniğinden olur.

    Kanıtın söylediğiElit yüzücülerde tendinopati haftalık yüzme saati ve mesafesiyle ilişkiliydi, kulaç tercihiyle değil (Sein ve ark., 2010). Teknik değerlendirme yine de antrenörle birlikte yapılır; ancak ilk bakılan şey yüktür.

  • SanılanOmuz gevşekliği ağrının asıl nedenidir.

    Kanıtın söylediğiAynı çalışmada eklem gevşekliğinin ağrıyla ilişkisi zayıftı ve tendinopatiyle ilişkisi yoktu; risk etkeni derlemesi gevşekliği yalnızca orta kesinlikte bir etken sayar (Sein ve ark., 2010; Hill ve ark., 2015).

  • SanılanAğrıyan omzu sabitleyip dinlendirmek gerekir.

    Kanıtın söylediğiSubakromiyal ağrı kılavuzu katı hareketsizleştirmeyi önermez; yükün düzenlenmesi ve spesifik egzersiz öne çıkar (Diercks ve ark., 2014).

  • SanılanSıkışma ameliyatı sorunu kökten çözer.

    Kanıtın söylediğiSıkışma ameliyatı, yalnızca artroskopi yapılan plasebo grubundan klinik olarak anlamlı biçimde ayrışmadı (Beard ve ark., 2018); ameliyat kararı hekime aittir ve çoğu durumda önce cerrahi dışı yaklaşım denenir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Havuzdaki yük ayarı çoğu yüzücü omzunda işe yarar; yine de bazı bulgular suya dönmeden önce hekimin bakmasını gerektirir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurunuz:

  • Bir çarpma ya da düşmenin ardından omuzda ağır ağrı veya kolu oynatamama
  • Omuzda belirgin şekil değişikliği ya da çıkık hissi
  • Gece dinlenirken de süren, giderek artan ağrı
  • Kolda ya da elde uyuşma, karıncalanma, güç kaybı
  • Ateşle birlikte omuzda kızarıklık ve şişlik
  • Birkaç haftaya rağmen düzelmeyen ya da giderek kötüleşen ağrı

Göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da sol kola yayılan ağrı varsa 112'yi arayınız.

Sık Sorulan Sorular

Yüzücü omzu nedir, tıbbi bir tanı mıdır?

Yüzücü omzu halk arasında kullanılan bir terimdir, bir tanı adı değildir. Arkasında rotator manşet tendinopatisi, omuz sıkışması ya da başka bir kaynak olabilir. Ayrımı hekim değerlendirmesi yapar.

Omuz ağrısı varken yüzmeye devam edebilir miyim?

Ağrının şiddetine ve yapıya bağlı. Hafif ağrıda yük, kulaç türü ya da mesafe ayarlanarak devam edilebilir; ağrı artıyor, geceyi bozuyor ya da kol kaldırmayı kısıtlıyorsa hekime başvurmak gerekir. Karar kişiseldir.

Kürek kemiği ve rotator manşet egzersizleri yüzücü omzunu önler mi?

Kaynak havuzumuzda yüzücü omzunu önlediğini gösteren bir çalışma yok. Yine de omuz çevresi kuvvetini artırmak, yük toleransını desteklemesi nedeniyle makul bir adımdır; sonuç kişiden kişiye değişir.

Ameliyat gerekir mi?

Çoğu omuz ağrısında ilk basamak cerrahi dışı yönetimdir. Ameliyat kararı hekime aittir; sıkışma ameliyatının plasebo ameliyata üstünlüğü gösterilememiştir (Beard ve ark., 2018).

Antrenörle fizyoterapist nasıl birlikte çalışır?

Antrenör tekniği ve antrenman planını, fizyoterapist omuz kapasitesini ve ağrının hareketle ilişkisini değerlendirir. Aralarındaki bilgi akışı, yükü ayarlamayı kolaylaştırır. Bu yaklaşımın ayrıntıları için sporcu rehabilitasyonunun genel çerçevesi sayfasına bakılabilir.

Kaynaklar

  1. Desmeules F ve ark. (2025). Rotator Cuff Tendinopathy Diagnosis, Nonsurgical Medical Care, and Rehabilitation: A Clinical Practice Guideline. JOSPT (yeni sekmede açılır)
  2. Pieters L ve ark. (2020). An Update of Systematic Reviews Examining the Effectiveness of Conservative Physical Therapy Interventions for Subacromial Shoulder Pain. JOSPT (yeni sekmede açılır)
  3. Hopewell S ve ark. (2021). Progressive exercise compared with best practice advice, with or without corticosteroid injection, for rotator cuff disorders (GRASP): a multicentre, pragmatic, 2 x 2 factorial, randomised controlled trial. The Lancet (yeni sekmede açılır)
  4. Pavlova AV ve ark. (2023). Effect of resistance exercise dose components for tendinopathy management: a systematic review with meta-analysis. Br J Sports Med (yeni sekmede açılır)
  5. Dingirdan Gultekinler B, Bayrakcı Tunay V (2025). The reliability of upper limb rotation test in overhead athletes. J Bodyw Mov Ther (yeni sekmede açılır)
  6. Beard DJ ve ark. (2018). Arthroscopic subacromial decompression for subacromial shoulder pain (CSAW): a multicentre, placebo-controlled, surgical intervention trial. The Lancet (yeni sekmede açılır)
  7. Sein ML ve ark. (2010). Shoulder pain in elite swimmers: primarily due to swim-volume-induced supraspinatus tendinopathy. Br J Sports Med (yeni sekmede açılır)
  8. Hill L, Collins M, Posthumus M (2015). Risk factors for shoulder pain and injury in swimmers: A critical systematic review. Phys Sportsmed (yeni sekmede açılır)
  9. Wanivenhaus F ve ark. (2012). Epidemiology of injuries and prevention strategies in competitive swimmers. Sports Health (yeni sekmede açılır)
  10. Diercks R ve ark. (2014). Guideline for diagnosis and treatment of subacromial pain syndrome: a multidisciplinary review by the Dutch Orthopaedic Association. Acta Orthop (yeni sekmede açılır)

Son güncelleme: · İlk yayın: 1 Ekim 2026

Hazırlayan

Yalova Fizyo Editörlüğü

Yalova Fizyo'nun bilgilendirme içerikleri; güncel klinik kılavuzlar, sistematik derlemeler ve üniversitelerin fizyoterapi ve rehabilitasyon yayınları esas alınarak hazırlanır; kaynakları her sayfanın sonunda listelenir ve içerikler en az…

Yayın ilkelerimiz
  • Spor YaralanmalarıGüncelleme: 9 dk okuma

    Tendinopatide yükleme programı: ağrıyla çalışmak ne demek?

    Tendinopatide tendon, kaldırabildiğinden fazla yüke yanıt vermiştir; çözüm yükü kesmek değil, kapasiteyi kademeli artırmaktır. Yazı, ağrı izleme modelini ve yükleme türlerini kanıt derecesiyle anlatır.

  • Spor YaralanmalarıGüncelleme: 6 dk okuma

    Burkulan ayak bileği neden tekrar burkulur?

    Burkulma sonrası denge, kuvvet ve kontrol tam yerine gelmezse ayak bileği tekrar burkulabilir. Egzersiz temelli rehabilitasyon tekrarı azaltmaya katkı sağlar; yazı adım adım yol gösterir.

  • Spor YaralanmalarıGüncelleme: 6 dk okuma

    Hamstring (arka uyluk) yaralanmaları ve tekrarını önlemek

    Hamstring, arka uyluk kas grubudur ve sprint, ani hızlanma ve germe hareketlerinde yaralanabilir. Yazı belirtileri, evre mantığını ve tekrarı önlemeye yönelik kuvvet ve yük ilkelerini anlatır.

İlgili hizmetler

İlgili durumlar

Yazıdan aklınızda kalan bir soru olduysa sorabilirsiniz.

Program, hekiminizin tanısı ve tedavi planı doğrultusunda hazırlanır; genel sorular için telefon ya da WhatsApp yeterlidir.

Hafta içi 09:00–19:00 · Cumartesi 09:00–15:00 · Pazar kapalı