Kısa tanımEkleme hızlı ve kısa genlikli bir itme uygulanan manuel teknik; yavaş ve ritmik mobilizasyondan bu yönüyle ayrılır.
Manipülasyon, bir ekleme hızlı ve kısa genlikli bir itmenin uygulandığı manuel tekniktir. Uygulama sırasında eklemden "çıt" sesi gelebilir; bu ses eklem sıvısındaki gaz kabarcıklarına bağlanır ve tek başına başarının ya da başarısızlığın göstergesi değildir.
Fizyoterapide nasıl kullanılır?
Manipülasyon, tek başına bir tedavi değil, egzersiz ve eğitimi içeren programın içinde bir seçenek olarak düşünülür. Kronik bel ağrısında randomize çalışmaları bir araya getiren meta-analiz, omurga manipülasyonunun önerilen diğer yaklaşımlarla benzer sonuçlar verdiğini ve ciddi yan etkilerin nadir bildirildiğini yazıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün kronik primer bel ağrısı kılavuzu, eğitimli bir sağlık profesyonelince uygulandığında spinal manipülasyonu seçenekler arasında sayar. Boyun ağrısında ise Cochrane derlemesi manipülasyon ile mobilizasyonun benzer etkiler gösterdiğini bildirir.
Bu yüzden fizyoterapist, hekimin tanısı ve planı dışına çıkmadan, kişinin tercihini ve varsa kontrendikasyonları gözeterek karar verir. Teknik yalnızca ilgili eğitimi almış kişilerce uygulanır. Hangi yöntemlerin nasıl bir arada kullanıldığı manuel terapi sayfasında, bel ve boyun bağlamı bel ve boyun ağrısı sayfasında anlatılıyor.
Sık karıştırılanlar
Mobilizasyon yavaş, ritmik ve kişinin istediği an durdurabildiği bir hareket dizisidir; manipülasyon ise tek ve hızlı bir itmedir. Halk arasında "kemik çıtlatma" ya da "yerine oturtma" denilen uygulamalar bu tekniğin denetimsiz biçimleri olabilir ve aynı şey değildir.
Boyun bölgesine uygulanacak manipülasyondan önce kırmızı bayraklar sorgulanır. Uygulama sonrasında baş dönmesi, görme bozukluğu ya da konuşma güçlüğü gelişirse beklemeden hekime başvurulmalıdır.
Kaynaklar
- Rubinstein SM ve ark. (2019). Benefits and harms of spinal manipulative therapy for the treatment of chronic low back pain: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ (yeni sekmede açılır)
- WHO (2023). WHO guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults in primary and community care settings (yeni sekmede açılır)
- Gross A ve ark. (2015). Manipulation and mobilisation for neck pain contrasted against an inactive control or another active treatment. Cochrane Database Syst Rev (yeni sekmede açılır)
Son güncelleme: · İlk yayın: 3 Ekim 2026